Eyüplü Bestekârlarımız

Eyüp Mûsıkî Derneği - Vakfı

Hâfız Ahmed IRSOY (1869-1943)

Ahmed IRSOY yada Hâfız Ahmed Efendi, 1869 yılında Eyüp'te Cedîd Ali Paşa Mahallesi'nde doğdu. Zekâi Dede Efendi'nin oğludur. Lâ'lî-zâde İlkokulu'nda okurken Hâfız Osman Efendi'den başladığı hıfzını 1881'de tamamladı. Eyüp Camii'nde Hoca Raik Efendi'nin derslerine devam ederek icazet aldı. Bir süre Askerî Rüştiye'ye devam etti ise de eğitimini yarım bıraktı. O da babası gibi genç yaşta Mevlevîlik tarikatına girdi. 1885 yılında Bahariye Mevlevîhânesi Kudümzenbaşılığı'na getirildi. Zekâi Dede'nin ölümünden sonra bu işi asaleten üstlendi. Buna ek olarak Yenikapı Mevlevîhânesi Kudümzenbaşısı Ahmed Dede ölünce burada da aynı görevi yaptı.

Hat sanatına merak sararak sülüs ve nesih türü yazıları yazmasını öğrendi. Arapça öğrenerek edebiyat bilgisini artırdı. Babasından sonra Darüşşafaka Lisesi'ne mûsıkî öğretmeni oldu ve burada 40 yılı aşkın bir süre hizmet verdi. O zamanlar bu okul mûsıkî öğretimi yapan hemen hemen tek okuldu. Bundan başka Cedid Ali Paşa Camii imamlığı, Hasip Efendi Tekkesi Camii hatipliği, Ebussuut Efendi Vakıf İlkokulu, Sultan Ahmed Kız Ortaokulu müdürlüğü, mûsıkî öğretmenliği, İstanbul İmam Hatip Okulu'nda Kur'an tecvit ve mûsıkî öğretmenliği yaptı. Resmi görevlerinden 1943 yılında emekli oldu. 1914 yılında açılan Dar'ül-Bedâî ve 1916'da açılan Dar'ül-Elhan'ın mûsıkî öğretmenliğine getirildi. O zamanki müdür Ziya Paşa ile anlaşamayarak istifa etti. Dar'ül-Elhan daha sonra konservatuar olunca 1923 yılında usûl öğretmenliğine atandı. Özel dersler vererek pek çok öğrenci yetiştirdi. Reis'ül-Kurra oldu. Bunlardan başka 09.Aralık.1926'da İstanbul Konservatuarı Tetkik ve Tasnif Heyeti üyeliği yaptı. Öğrencileri arasında Hâfız Kemal BATANAY, Dr. Osman Şevki ULUDAĞ, Dr. Râsim Ferid Bey, Tanburî Dürri TURAN, Mehmed Münir KÖKTEN, Münir Nureddin SELÇUK, Sadeddin HEPER seçkin olanlarıdır. 300 kadar eser vermiştir. İlk eseri Sultan'î-Yegâh makamında ve yürük semâî usûlündeki "Ufk-ı Emelim Çoktan Beri Kapladı Zulmet" mısraı ile başlayan nakış bestedir. Bestelediği eserler dinî ve dindışı olmak üzere iki türlüdür. Dinî eserleri 50 adet kadardır. İlâhîleri (tevşih, cumhur, şûgl, teşbih) gibi çeşitli şekillerdedir. Ayrıca iki Mevlevî Âyîni vardır. Din dışı eserleri sağlam teknikli, zarif, hisli, coşkun ve canlı eserlerdir.

Hâfız Ahmed IRSOY 13.Ağustos.1943 yılında ölmüş ve Kaşgâri Tekkesi yakınında bulunan babasının mezarı yanına gömülmüştür.