Eyüplü Bestekârlarımız

Eyüp Mûsıkî Derneği - Vakfı

Eyyûbî Ali Rıza ŞENGEL (1880-1953)

Ali Rıza ŞENGEL, 1880 yılında İstanbul'un Eyüp semtinde doğdu, bu nedenle eski kaynaklarda hakkında Eyyûbî Ali Rıza Bey olarak söz edilir. Babası Mehmet Efendi de mûsıkîşinastı, evinde mûsıkî toplantıları yapardı. Şeyh Mesud Efendi'nin yeğeni, İsmail Hakkı Bey'in bacanağıdır.

1898'de 18 yaşında İsmail Hakkı Bey'in talebesi olarak muntazam meşke başladı. 1908'de 28 yaşında hanende olarak Donanma Cem'iyyeti menfaatine bir müsamerede sahneye çıktı. Ud ve kanun da çalıyordu. mûsıkî-i Osmânî Cem'iyyeti Eyüp Şubesi'nde hocalık yaptı. Hususi meşkler de pek çok talebe yetiştirdi. En tanınmış öğrencisi Hafız Hüseyin TOLAN'dır. İyi nota bildiği için zâkirlik yaptığı tekkelerde, özellikle ilâhîleri 1906'dan başlayarak notaya alarak büyük bir koleksiyon yaptı. Türk mûsıkîsi Ansiklopedisi'nde bu koleksiyonun ölümünden sonra H. Sadeddin AREL'e satılmış olduğuna değiniliyor. Oysa Kubbealtı Enstitüsü yayınlarından "İlâhîler" serisinin 3. cildinin önsözünde, iki defter halinde olan bu koleksiyonun 1. defterinin ŞENGEL'in bacanağı olan Selahattin GÜRER'de olduğu, bazı ilâhilerin üzerin "Tasnif Heyeti'ne verildi" notunun düşürüldüğü belirtiliyor. Buna göre bu koleksiyon AREL'in kütüphanesinde değildir. Din dışı mûsıkî eserleri koleksiyonunu ise öğrencisi Hüseyin TOLAN'a vermiştir. Şehnaz-Kürdî ve Tâhir-Kürdî terkiplerini yapmış Şehnaz-Hâverân makamını ise canlandırmıştır. AREL tarafından İstanbul Belediyesi Konservatuarı İcra Heyeti Şefliği'ne getirilmiştir. AREL'in düzenlediği pek çok klâsik konserler vermiştir. Eserlerinin sayısı Mustafa RONA'ya göre 1000'ine yaklaşmıştır. Dinî ve din dışı mûsıkî eseri olarak ilâhî, peşrev, longa, beste, semâî, şarkı olmak üzere 160 eseri biliniyor. 30.Eylül.1953 tarihinde İstanbul'da öldü ve Merkez Efendi Mezarlığı'na defnedildi.