Eyüplü Bestekârlarımız

Eyüp Mûsıkî Derneği - Vakfı

Hüseyin Fahreddin Dede (1854-1911)

1854 yılında Beşiktaş Mevlevîhânesi'nde doğdu. Aynı tekkenin Şeyhi Hasan Nazif Dede'nin oğludur. Babasının 1861'de ölümüyle Konya Mevlevîhânesi Postnişini Sadrettin Çelebi'nin izniyle 8 yaşında tekkeye şeyh oldu. Zaten babası sağlığında oğluna icazetini vermişti. Bu icazetname Afyon Tekkesi Şeyhi Kebalettin Çelebi, Kahire Mevlevîhânesi Şeyhi Azmi Dede tarafından yenilenmişti. İlkokulu bitirdikten sonra orta öğrenimini Beşiktaş Rüştiyesi'nde tamamladı. 1872 yılında Yenikapı Mevlevîhânesi Şeyhi Osman Selahattin Dede'nin kızı Fatma Aliye hanımla evlendi. Bu evlilikten üç kız bir erkek çocuğu dünyaya geldi. Beşiktaş'ta bulunan Mevlevîhâne yıkılınca Maçka'ya taşınmıştı, burası da kamulaştırılınca Mevlevîhâne Bahariye'ye taşındı.

1911 yılında hastalandı muayeneye gelen hükümet tabibi kolera hastalığından şüphelendi ve Mevlevîhane'nin karantina altına alınmasını söyledi. Bundan büyük bir telaşa kapılan Şeyh Efendi ertesi gün vefat etti ve tekkenin mezarlığında toprağa verildi.

Sözlü mûsıkî dalında hocası Ahmed Efendi daha sonraları Zekâî Dede'dir. Ahmed Efendi'nin ölümünden sonra Zekâî Dede'den pek çok fasıllar geçti. Ona Batı mûsıkîsini ve batı notasını öğreten ise Mızıkay-ı Hümâyûn hocalarından flütçü Hacı Ratip Efendi'dir. Ney hocaları ise sırası ile Neyzen Salih Dede, Neyzen Yusuf Paşa, Kozyatağı Rufaî Tekkesi Şeyhi Abdülhalim Efendi'dir. Ayrıca Abdülhalim Efendi'den nazariyat, Hamparsum notası öğrendi. Dinî ve din dışı repertuarını genişletti. Dinî konulu şiirlerinin çoğu Hz. Peygamber, Ehlibeyt ve Mevlânâ Celâleddin'e aittir. Öğrencisi Dr. Suphi EZGİ çok güzel ney çaldığını, taksimlerinde kusursuz, falsosuz, olağanüstü güzel cümleler kurduğunu söyler. Tasavvuf ilminde ve Mesnevî okumada çok ustaydı. Mevlevîhânede mûsıkî, tasavvuf, Fransızca ve mesnevî dersleri verirdi.

Başta Rauf Yekta Bey olmak üzere Kazım UZ, Cemal Dede, İsmail Hakkı Bey, Münir KÖKTEN, Sabri Efendi, Nurullah KILIÇ, Hüseyin Sadettin AREL, Suphi EZGİ, Ahmet IRSOY başlıca öğrencileridir. mûsıkî eserlerinin dışında Silsilename, Divançe, Mevlevîlik Mecmuası gibi eserleri vardır. mûsıkî eseri olarak Acemaşiran makamındaki Mevlevî Âyîni bestekârlıktaki kudret ve kabiliyetini gösterir. Bundan başka 2 saz semaîsi 5 tane de sözlü eseri sayılabilir.